Xác định tuyên truyền để thay đổi nhận thức của người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số sẽ góp phần thay đổi tập quán sản xuất, xóa bỏ hủ tục tồn tại lâu đời không còn phù hợp để đẩy nhanh công tác xóa đói, giảm nghèo hiệu quả và bền vững nên công tác tuyên truyền về công tác dân số, kế hoạch hóa gia đình (DS/KHHGĐ) trên địa bàn tỉnh nói chung và đặc biệt là vùng dân tộc thiểu số nói riêng được đặc biệt chú trọng. Nhờ vậy tại các vùng dân tộc thiểu số, số cặp vợ chồng thực hiện KHHGĐ luôn tăng hàng năm, quy mô gia đình có hai con ngày càng rộng rãi tại các địa phương vốn có quan niệm sinh nhiều con. Chất lượng cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản đang từng bước được nâng lên, cơ bản đáp ứng nhu cầu thực hiện KHHGĐ, chăm sóc sức khỏe sinh sản của người dân... Các vấn đề về chất lượng dân số cả thể chất lẫn tinh thần đang từng bước được cải thiện đã góp phần quan trọng thúc đẩy công tác xóa đói giảm nghèo tại các địa phương.  

Trẻ em vùng cao ngày càng được quan tâm, chăm sóc cả về thể lực, trí tuệ để đảm bảo phát triển toàn diện.

Có được những kết quả đáng khích lệ như vậy là nhờ sự vào cuộc đồng bộ, phối hợp hoạt động của các cấp chính quyền, các cơ quan chức năng; thực hiện hàng loạt các giải pháp;  trong đó có việc tranh thủ, phát huy nguồn lực của các Đề án về nâng cao chất lượng dân số như: Tăng cường tư vấn và cung cấp dịch vụ DS/KHHGĐ cho vị thành niên, thanh niên giai đoạn 2017-2020; tầm soát các dị dạng bệnh, tật bẩm sinh và sơ sinh; khám, tư vấn sức khỏe tiền hôn nhân; chăm sóc người cao tuổi… và đặc biệt là chính sách hỗ trợ cho phụ nữ là người dân tộc thiểu số ở những xã khó khăn khi sinh con đúng chính sách dân số theo Nghị định số 39 của Chính phủ. Đồng thời, động viên, phát huy tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ chuyên trách, cộng tác viên dân số thôn bản tuyên truyền, triển khai thực hiện các hoạt động, nhiệm vụ công tác dân số ở cơ sở... Các hoạt động truyền thông, can thiệp giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh tiếp tục được triển khai lồng ghép thông qua các chiến dịch truyền thông, các cuộc họp tại xã, thôn, bản đến các đối tượng là người sắp kết hôn, các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ, người có uy tín trong cộng đồng và đặc biệt chú trọng đến đối tượng cặp vợ chồng đã có một hoặc hai con gái.

Tuy nhiên hiện nay, công tác nâng cao chất lượng dân số ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp nhiều khó khăn và thách thức. Tỷ suất sinh những năm qua tuy có giảm nhưng chưa vững chắc, một số địa phương có dấu hiệu tăng trở lại; tình trạng mất cân bằng giới tính đang ở mức cao; tình trạng sinh con thứ 3 trở lên đang có chiều hướng gia tăng; tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em tuy đã có giảm nhưng còn ở mức cao; số trẻ sơ sinh và trẻ bị dị tật, khuyết tật bẩm sinh đang ở ngưỡng cao và không có dấu hiệu giảm đã ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giống nòi, chất lượng dân số.

Để nâng cao hơn nữa chất lượng dân số tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền đối với đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã đặc biệt khó khăn, chỉ đạo các địa phương nâng cao hơn nữa sự phối hợp, tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, sự phối hợp chặt chẽ của các ngành, các tổ chức, đoàn thể trong công tác chỉ đạo, điều hành; phát huy sức mạnh tổng hợp của các cấp, ngành, các lực lượng trong công tác tuyên truyền; phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín tiêu biểu trong các vận động quần chúng để thực hiện tốt việc truyền thông thay đổi nhận thức, xóa bỏ các quan niệm, hủ tục lạc hậu. 

Lệ Oanh