Dù bận rộng với công việc đồng áng nhưng những ngày này bà Đinh Thị Lý - 68 tuổi ở xã Tất Thắng huyện Thanh Sơn đã tạm gác mọi công việc để hướng dẫn các thanh niên trong xã tập luyện các tiết mục tham gia tại lễ giỗ tổ Hùng Vương - Lễ hội đền Hùng năm nay. Đây cũng là dịp để bà có cơ hội truyền dạy lại những điệu múa truyền thống của dân tộc mình cho các bạn trẻ. Bà là một trong số ít những nghệ nhân của xã Tất Thắng còn có thể truyền dạy được tất cả những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Mường nơi đây như diễn tấu cồng chiêng, múa mỡi, các điệu hát ví, hát giang. Mỗi điệu múa, lời ca tiếng hát đều mang một ý nghĩa giáo dục truyền thống sâu sắc. Một trong số đó là điệu múa trống đu. Đây là điệu múa thệ hiện sự đoàn kết chặt chẽ của người con đất Mường. Nguồn gốc múa trống đu xuất phát từ câu chuyện có thật mà cha ông để lại: “Ngày xưa có hai vợ chồng người Mường đang chung sống hạnh phúc bên nhau. Thật không may, người vợ đột nhiên lâm bệnh nặng và qua đời. Người chồng rất đau khổ, không lúc nào nguôi nỗi nhớ vợ. Nỗi buồn thêm trĩu nặng khi đứa con nhỏ cứ kêu khóc đòi mẹ. Thương con, chàng góa bèn sang làng bên tìm mua một chiếc trống mang về đánh cho đứa trẻ nguôi nỗi nhớ thương người mẹ xấu số. Chiếc trống trở thành niềm an ủi cho hai bố con, gắn bó máu thịt với họ. Cho đến khi người cha mất, người con lại đem trống ra để tiễn biệt cha về nơi chín suối. Rồi không hiểu sao, cái tên trống đu bắt đầu xuất hiện. Từ gõ trống xua đuổi nỗi buồn, múa trống đu dần trở thành bộ môn nghệ thuật phổ biến. Những động tác gõ, xoay, ôm, lăn, vần trống hình thành rõ nét dần, trở thành bài bản đủ sức diễn tả nỗi nhớ chồng - vợ, cha - con. Người Mường giục trống đưa tiễn người đi xa, chào đón người trở về. Từ chỗ chỉ mang ý nghĩa phục vụ trong gia đình, múa trống đu được nâng cao, trở thành hình thức sinh hoạt văn hóa cộng đồng không thể thiếu của đồng bào người Mường vào các dịp lễ hội. Đây cũng là dịp để các nôi trai gái, nam thanh nữ tú có dịp tìm hiểu và kết duyên”. Bà Lý cũng mong muốn mỗi dịp lễ hồi đền Hùng người con đất Mường lại biểu diễn cho du khách thập phương biết được những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc mình và được thế hệ con cháu mai sau gìn giữ”

Chị Đinh Thị Oanh - một trong những hạt nhân văn nghệ của xã Tất Thắng luôn nhiệt tình tham gia các hoạt động văn hóa văn nghệ mỗi dịp giỗ tổ Hùng Vương. Chị cho biết: “Từ hơn 10 tuổi tôi đã tham gia văn nghệ phục vụ đền Hùng, rồi đi khắp nơi. Thông qua lễ hội đền Hùng đội văn nghệ chúng tôi đem đến cho khán giả những lễ hội cồng chiêng, trống đu để khán giả được thưởng thức những điệu múa của tân tộc chúng tôi và tôi cũng thấy rất là tự hào vì được là người con đất Mường, tôi cũng thấy trách nhiệm của mình là phải bảo tồn được những giá trị truyền thống của cha ông để lại và mong muốn sau này lớp trẻ tiếp tục nối tiếp chúng tôi để bản sắc văn hóa đồng bào Mường chúng tôi còn mãi với thời gian”.

Tất Thắng là xã hiện nay còn lưu giữ được tương đối đầy đủ những hoạt động văn hóa dân gian của dân tộc Mường và là xã duy nhất của huyện Thanh Sơn có 2 di tích lịch sử gắn với thời đại Hùng Vương là Đình Cả và Đình Tế. Tại những lễ hội đình được tổ chức hàng năm, đồng bào Mường nơi đây lại đem những lời ca tiếng hát, những điệu múa truyền thống với mong muốn giới thiệu tới du khách thập phương biết đến một vùng đất giàu truyền thống, giàu bản sắc văn hóa. Ông Đinh Ngọc Sơn - Phó Chủ tịch UBND xã Tất Thắng - Thanh Sơn cho biết: “Tất Thắng là địa phương hiện nay còn lưu giữ được những hoạt động văn hóa dân gian của người Mường, đây là nét đẹp văn hóa truyền thống. Hàng năm đến dịp lễ hội đền Hùng, Tất Thắng rất là vinh dự được ra phục vụ lễ hội, đây là dịp để du khách thập phương biết được nét đẹp văn hóa người Mường và đây là cơ hội giáo dục cho thế hệ trẻ lưu giữ được nét đẹp văn hóa này”.

 Văn hoá Việt Nam đã hun đúc nên tâm hồn, khí phách, bản lĩnh Việt Nam, làm rạng rỡ lịch sử vẻ vang của dân tộc”. Tuy nhiên hiện nay với xu thế toàn cầu hóa, văn hóa truyền thống đang dần bị mai một.Vì vậy việc “xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc” là một sự nghiệp cách mạng lâu dài. Và những người con đất Mường nơi đây đang rất tự hào là “ con Lạc cháu Rồng” và họ luôn không ngừng cố gắng để gìn giữ những giá trị văn hóa đặc sắc trên quê hương đất Tổ./.

Bài, ảnh: Hà Trang (Đài TT Thanh Sơn)